NBP finansuje zdrowie i obronę. Koalicja uzgodniła SAFE 0 proc.

Koalicja rządowa uzgodniła projekt ustawy o podziale potencjalnych zysków z Narodowego Banku Polski, który ma finansować zbrojenia i opiekę zdrowotną w Polsce. Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty poinformował, że po konsultacjach w ramach koalicji rządowy projekt ustawy będzie gotów w ciągu 2-3 miesięcy i uzyska wsparcie wszystkich sił koalicyjnych.

Jak będą podzielone zyski NBP?

Projekt zakłada, że 95 procent środków z potencjalnego zysku Narodowego Banku Polski trafi na finansowanie obrony i zdrowia. To rozwiązanie jest wynikiem negocjacji z Lewicą, która postulowała zwiększenie udziału środków przeznaczonych na opiekę zdrowotną. Marszałek Czarzasty podkreślił, że zmiana podziału środków na rzecz zdrowia to postulat Lewicy uwzględniony w ostatecznym projekcie.

Rząd zaznaczył jednak, że na dzień dzisiejszy nie dysponuje konkretnymi zyskami z NBP. Czarzasty oświadczył: “Robimy to chcąc zabezpieczyć na przyszłość podział tych środków, jeżeli one się kiedykolwiek pojawią”. Oznacza to, że projekt ustawy ma charakter prospektywny i określa zasady podziału środków, które mogą się pojawić w przyszłości.

Konflikt wokół prezydenckiego projektu SAFE

Prezydent Karol Nawrocki w marcu, po wecie do ustawy wdrażającej program SAFE, skierował do Sejmu swój projekt dotyczący Polskiego Funduszu Inwestycji Obronnych. Miał on posłużyć do wydawania zysków wygenerowanych przez NBP — tzw. polski SAFE 0 proc. Projekt ten trafił do tzw. sejmowej zamrażarki i nie jest procedowany.

Marszałek Czarzasty jasno stwierdził, że prezydencki projekt nie będzie procedowany, ponieważ jest niezgodny z Konstytucją. “Mówię to twardo. Jak mówię to tak robię” — oznajmił szef Sejmu, podkreślając stanowczość stanowiska koalicji rządowej.

Program SAFE i umowy z przemysłem obronnym

W odpowiedzi na weto prezydenta rząd przyjął uchwałę ws. Programu Polska Zbrojna. 8 maja podpisana została umowa ws. unijnego programu SAFE, który ma finansować modernizację polskiego przemysłu obronnego.

Parametr	Wartość
Liczba zawartych umów (do końca maja)	63 umowy
Łączna wartość umów	~120 miliardów złotych
Beneficjenci	Polski przemysł obronny
Program	Unijny SAFE

Szef Ministerstwa Obrony Narodowej i wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował, że w ramach programu SAFE do końca maja zawarto 63 umowy z polskim przemysłem obronnym na kwotę około 120 miliardów złotych. To pokazuje skalę zaangażowania Polski w modernizację zdolności obronnych kraju.

Alternatywne projekty i stanowisko premiera

Analogiczny projekt do prezydenckiego złożył jeszcze w marcu klub PSL, mający na celu poprawienie błędów inicjatywy prezydenta. Premier Donald Tusk poddał w wątpliwość sens obu projektów, pytając retorycznie, gdzie są “te legendarne zyski NBP”, o których mowa w projektach.

Wicepremier Kosiniak-Kamysz oświadczył w początkach maja, że jest gotów wnieść inicjatywę ws. podziału zysków NBP na posiedzenie rządu, co doprowadziło do ostatecznych negocjacji w ramach koalicji.

Co to oznacza dla systemu zdrowotnego?

Uzgodnienie projektu SAFE 0 proc. przez koalicję rządową otwiera perspektywę dodatkowego finansowania dla polskiego systemu ochrony zdrowia. Przydzielenie 95 procent potencjalnych zysków NBP na zbrojenia i zdrowie oznacza, że jeśli NBP faktycznie wygeneruje zyski, mogą one stanowić znaczące wsparcie dla infrastruktury medycznej, zakupu sprzętu diagnostycznego czy wynagrodzeń pracowników medycznych.

Jednak kluczowe pytanie pozostaje otwarte: czy i kiedy NBP faktycznie wygeneruje zyski, które będą mogły być podzielone. Obecne negocjacje dotyczą przede wszystkim stworzenia ram prawnych, które będą gotowe do wdrożenia, gdy takie środki się pojawią. Projekt rządowy, który ma być gotów w ciągu 2-3 miesięcy, będzie pierwszym krokiem w kierunku uregulowania tego kwestii w zgodzie z Konstytucją i wymogami koalicji rządowej.