Flawonoidy obniżają ryzyko raka piersi nawet o 15 proc.
Badanie na 93 tys. kobiet wykazało, że dieta bogata we flawonoidy zmniejsza ryzyko raka piersi. Efekt obserwowano nawet u kobiet z predyspozycjami genetycznymi.
Dieta bogata we flawonoidy może zmniejszać ryzyko raka piersi nawet o 15 procent, niezależnie od predyspozycji genetycznych. To odkrycie pochodzi z największego dotychczas badania na ten temat, w którym uczestniczyło ponad 93 tysiące kobiet obserwowanych przez prawie 12 lat.
Jak badacze doszli do tego wniosku?
Badanie obejmowało 93 271 kobiet z brytyjskiego projektu UK Biobank, które włączono do obserwacji w latach 2006–2010. Średni wiek uczestniczek wynosił 56 lat. Przez niemal 12 lat naukowcy monitorowali ich stan zdrowia i nawyki żywieniowe, a u 3110 kobiet rozpoznano raka piersi.
Naukowcy ocenili nawyki żywieniowe za pomocą zweryfikowanego kwestionariusza, na podstawie którego obliczyli tzw. “Flavodiet Score” – wskaźnik określający spożycie dziesięciu produktów szczególnie bogatych we flawonoidy. Równocześnie określili genetyczne ryzyko zachorowania na raka piersi u każdej uczestniczki, wykorzystując skalę opartą na 168 wariantach genetycznych.
Które produkty zawierają flawonoidy?
Flawonoidy to naturalne związki roślinne o właściwościach przeciwutleniających i przeciwzapalnych. Badanie uwzględniło następujące produkty:
| Kategoria | Produkty |
|---|---|
| Owoce cytrusowe | Pomarańcze, grejpfruty |
| Owoce jagodowe | Jagody, winogrona |
| Inne owoce | Jabłka |
| Warzywa | Papryka, cebula |
| Napoje | Zielona herbata, czarna herbata |
| Słodycze | Gorzka czekolada, czerwone wino |
Spośród wszystkich badanych produktów najsilniejszy związek z niższym ryzykiem raka piersi wykazały pomarańcze i jabłka. Szczególnie korzystnie wypadły również flawanony obecne przede wszystkim w owocach cytrusowych oraz proantocyjanidyny występujące w jabłkach, jagodach i winogronach.
Jakie były wyniki badania?
Kobiety stosujące dietę najbogatszą we flawonoidy miały o 15 procent niższe ryzyko zachorowania na raka piersi niż uczestniczki spożywające najmniej takich produktów. Co szczególnie istotne, im wyższy był wynik “Flavodiet Score”, tym niższe było ogólne ryzyko rozwoju choroby.
Najważniejsze odkrycie dotyczy jednak grupy kobiet z wysokim ryzykiem genetycznym. Jak można było się spodziewać, ta grupa chorowała na raka piersi częściej niż uczestniczki z najniższym ryzykiem genetycznym. Jednak również w tej grupie dieta bogata we flawonoidy wiązała się z mniejszym ryzykiem zachorowania. Wyniki zostały dodatkowo potwierdzone w kilku analizach statystycznych, co zwiększa wiarygodność uzyskanych rezultatów.
Co to oznacza dla ciebie?
Badanie sugeruje, że codzienna dieta może być ważnym elementem profilaktyki raka piersi, nawet u osób z genetycznym obciążeniem. Oznacza to, że nawet jeśli w twojej rodzinie występowały przypadki raka piersi, zwiększenie spożycia produktów bogatych we flawonoidy może stanowić jeden ze sposobów na zmniejszenie ryzyka zachorowania.
Jakie są mechanizmy działania flawonoidu?
Naukowcy wskazują kilka możliwych mechanizmów biologicznych, dzięki którym flawonoidy mogą chronić przed rakiem piersi. Po pierwsze, mogą ograniczać stres oksydacyjny – proces, w którym w organizmie gromadzą się szkodliwe wolne rodniki. Po drugie, zmniejszają przewlekły stan zapalny, który jest związany z rozwojem wielu chorób, w tym nowotworów. Po trzecie, mogą wpływać na szlaki sygnałowe związane z rozwojem nowotworów, potencjalnie hamując procesy, które prowadzą do powstania raka.
Jednak warto podkreślić, że badanie nie analizowało bezpośrednio tych mechanizmów, dlatego nie można jednoznacznie stwierdzić, że to właśnie one odpowiadają za obserwowane zależności.
Jakie są ograniczenia badania?
Autorzy badania podkreślają, że jest to badanie obserwacyjne. Oznacza to, że wykazuje ono zależności statystyczne, ale nie pozwala udowodnić związku przyczynowo-skutkowego. Innymi słowy, badanie pokazuje, że kobiety spożywające więcej flawonoidu rzadziej chorowają na raka piersi, ale nie dowodzi, że flawonoidy bezpośrednio powodują to zmniejszenie ryzyka.
Ponadto informacje dotyczące sposobu odżywiania pochodziły z kwestionariuszy wypełnianych przez uczestniczki, co zawsze wiąże się z ryzykiem błędów pamięci i niedokładności. Mimo tych ograniczeń, do największych atutów badania należą bardzo duża liczba uczestniczek, prospektywny charakter analizy (obserwacja od początku do końca) oraz prawie 12-letni okres obserwacji.
Podsumowanie
Choć geny odgrywają ważną rolę w rozwoju raka piersi, coraz więcej badań sugeruje, że znaczenie ma również codzienna dieta. Najnowsze wyniki wskazują, że regularne spożywanie produktów bogatych we flawonoidy – takich jak pomarańcze, jabłka, jagody, zielona herbata czy gorzka czekolada – może wiązać się z mniejszym ryzykiem zachorowania. Efekt ten obserwowano nawet u kobiet z podwyższonym ryzykiem genetycznym, co sugeruje, że nawet osoby z predyspozycjami mogą zmniejszać ryzyko poprzez świadome wybory żywieniowe.
Najczęstsze pytania
Jakie produkty zawierają najwięcej flawonoidu?
Największą ilość flawonoidu zawierają pomarańcze, jabłka, jagody, winogrona, grejpfruty, papryka, cebula, zielona i czarna herbata oraz gorzka czekolada. Badanie wykazało, że pomarańcze i jabłka wykazywały najsilniejszy związek z niższym ryzykiem raka piersi.
Czy dieta może zmniejszyć ryzyko raka piersi u osób z genetycznym obciążeniem?
Tak. Badanie wykazało, że nawet u kobiet z wysokim ryzykiem genetycznym dieta bogata we flawonoidy wiązała się z mniejszym ryzykiem zachorowania na raka piersi. Oznacza to, że nawyki żywieniowe mogą stanowić element profilaktyki niezależnie od predyspozycji genetycznych.
Ile procent zmniejsza się ryzyko raka piersi przy diecie bogatej we flawonoidy?
Kobiety spożywające największą ilość produktów bogatych we flawonoidy miały o 15 proc. niższe ryzyko zachorowania na raka piersi w porównaniu z tymi, które je spożywały najmniej.
Jak flawonoidy chroniące przed rakiem piersi?
Naukowcy wskazują, że flawonoidy mogą ograniczać stres oksydacyjny i przewlekły stan zapalny, a także wpływać na szlaki sygnałowe związane z rozwojem nowotworów. Jednak badanie nie analizowało bezpośrednio tych mechanizmów.
Czy to badanie dowodzi związku przyczynowo-skutkowego?
Nie. Badanie jest obserwacyjne i wykazuje jedynie zależności statystyczne. Nie pozwala udowodnić, że flawonoidy bezpośrednio powodują zmniejszenie ryzyka raka piersi, choć wyniki są obiecujące.
Na podstawie: Fakt. Tekst opracowany redakcyjnie.