Profilaktyka uzależnień behawioralnych: sierpniowy program Gdańska

Uzależnienia behawioralne — od nadmiernego korzystania z mediów społecznościowych po hazard — stanowią coraz większy problem zdrowia publicznego i wymagają takiej samej uwagi jak tradycyjne uzależnienia od substancji. Sierpniowa odsłona programu profilaktycznego „Gdańsk Wybiera Zdrowie” poświęcona jest właśnie tej tematyce, łącząc edukację, bezpłatne konsultacje i działania społeczne mające na celu przełamanie stereotypów i normalizację rozmowy o zdrowiu psychicznym.

Dlaczego uzależnienia behawioralne są niedoceniane?

Uzależnienia behawioralne długo pozostawały w cieniu dyskusji publicznej, które tradycyjnie skupiały się na alkoholu i narkotykach. Tymczasem coraz więcej badań wskazuje, że problemy z nadmiernym korzystaniem ze smartfonów, mediów społecznościowych czy hazardu mają podobne mechanizmy neurobiologiczne i mogą równie poważnie wpływać na funkcjonowanie społeczne i psychiczne człowieka. Program „Gdańsk Wybiera Zdrowie” uznaje ten problem za priorytet, dlatego sierpniowe działania skupiają się na zwiększaniu świadomości społecznej i pokazywaniu, że szukanie pomocy jest oznaką odpowiedzialności i odwagi, a nie słabości.

Ambasadorkami sierpniowej kampanii są artystka Aneta Kosin i asystentka zdrowienia Marta Markiewicz — osoby od lat zaangażowane w działania na rzecz zdrowia psychicznego, które swoim przykładem pokazują, że otwarta rozmowa o zdrowiu psychicznym jest możliwa i ważna.

Sierpniowy program na Skwerze Heweliusza: co czeka mieszkańców?

Przez dwa dni na Skwerze Heweliusza będzie działać otwarta strefa poświęcona zdrowiu psychicznemu, profilaktyce uzależnień i dobrostanowi. Mieszkańcy będą mogli skorzystać z bezpłatnych konsultacji psychologicznych, przeprowadzić podstawowe badania profilaktyczne oraz uzyskać wiedzę na temat zdrowia seksualnego i szczepień HPV. Centralnym elementem strefy będzie wystawa „Zerwij Maskę” — projekt autorstwa Anety Kosin, który wizualnie przedstawia temat maskowania się i autentyczności w kontekście zdrowia psychicznego.

W programie znalazły się również:

• spotkania z ambasadorkami programu,
• panel dyskusyjny o zdrowiu psychicznym,
• warsztaty dotyczące rozpoznawania kryzysów psychicznych,
• warsztaty poświęcone profilaktyce uzależnień behawioralnych,
• warsztaty budowania dobrostanu.

Tego rodzaju warsztaty są szczególnie ważne, ponieważ edukacja dotycząca rozpoznawania wczesnych symptomów kryzysu psychicznego czy uzależnienia behawioralnego może być kluczowa w zapobieganiu poważnym problemom zdrowotnym.

Aktywność fizyczna i profilaktyka: Plażowy Puchar Polski

Program pojawi się również na Plażowym Pucharze Polski w Palanta, gdzie strefa profilaktyczna połączy aktywność fizyczną z edukacją zdrowotną. Uczestnicy będą mogli bezpłatnie zmierzyć poziom glukozy, ciśnienie tętnicze i saturację, wykonać pomiary antropometryczne oraz skorzystać z konsultacji dietetycznych.

To połączenie aktywności fizycznej z badaniami profilaktycznymi podkreśla holistyczne podejście programu do zdrowia — zarówno psychicznego, jak i fizycznego. Regularna aktywność fizyczna, zdrowe odżywianie i profilaktyczne badania stanowią jednymi z najskuteczniejszych sposobów zapobiegania chorobom cywilizacyjnym i budowania dobrostanu.

Sober Fest: pierwszy w Polsce festiwal promujący trzeźwość

Kulminacją sierpniowych działań będzie Sober Fest — pierwszy w Polsce miejski festiwal promujący trzeźwy styl życia, zdrowie psychiczne i świadome wybory. Ulica Wajdeloty zamieni się w przestrzeń spotkań, aktywności, muzyki, lokalnej gastronomii i rozmów o dobrostanie.

W programie festiwalu znalazły się:

• Festiwal Mocktaili (napoje bezalkoholowe),
• Coffee & Matcha Festival,
• panele eksperckie dotyczące zdrowia psychicznego i uzależnień,
• warsztaty rozwojowe,
• strefa badań profilaktycznych,
• rodzinna przestrzeń aktywności,
• wystawa „Zerwij Maskę”,
• wspólna instalacja „Drzewo Dobrych Decyzji” — interaktywny projekt zachęcający do podejmowania zdrowych wyborów.

Szczegółowy program festiwalu miał być opublikowany w połowie sierpnia.

Skala i zasięg programu: liczby, które mówią same za siebie

Parametr	Liczba
Bezpłatnych badań i konsultacji w 2026 roku	~30 000
Osób, do których docierają działania edukacyjne	~250 000
Budżet programu	~600 000 zł
Uczestników w pierwszym półroczu 2026 r.	9 300
Wykonanych badań, szczepień i konsultacji (I-VI 2026)	17 000+
Uczestników kampanii zdrowia serca (czerwiec 2026)	3 000+

Dane z pierwszego półrocza 2026 roku pokazują, jak duże jest zainteresowanie mieszkańców profilaktyką. Największym zainteresowaniem cieszyła się czerwcowa kampania poświęcona zdrowiu serca, w której uczestniczyło ponad 3 tys. osób. Badania przeprowadzone w ramach programu miały konkretne, życiowe konsekwencje: wykryto 11 nieprawidłowych wyników cytologii wymagających dalszej diagnostyki, 26 przypadków podejrzenia tętniaka aorty, 10 przypadków arytmii oraz 7 zaburzeń przepływu w tętnicach. Te liczby pokazują, że profilaktyka działa — wczesne wykrycie problemów zdrowotnych może uratować życie.

Co to oznacza dla Ciebie?

Program „Gdańsk Wybiera Zdrowie” to przykład kompleksowego podejścia do zdrowia publicznego, które nie ogranicza się do leczenia chorób, ale skupia się na ich zapobieganiu. Jeśli mieszkasz w Gdańsku, sierpniowe wydarzenia to doskonała okazja do:

• Wykonania bezpłatnych badań profilaktycznych — szczególnie ważne, jeśli ostatnio nie byłeś u lekarza lub nie miałeś dostępu do badań,
• Uzyskania wiedzy o zdrowiu psychicznym — warsztaty i panele eksperckie mogą pomóc w rozpoznaniu problemów u siebie lub bliskich,
• Zmiany nawyków — festiwal i aktywności promujące zdrowy styl życia mogą być punktem wyjścia do zmian,
• Znalezienia wsparcia — bezpłatne konsultacje psychologiczne to pierwsza linia pomocy dla osób borykających się z problemami zdrowia psychicznego.

Program działa przez cały rok, każdy miesiąc poświęcony jest innemu obszarowi zdrowia — od profilaktyki chorób cywilizacyjnych i nowotworów, przez zdrowie psychiczne, po zdrowie kobiet, mężczyzn i osób starszych. Działania realizowane są we współpracy z partnerami medycznymi, ekspertami oraz ambasadorami programu.

Sierpniowa odsłona przypomina, że troska o zdrowie obejmuje nie tylko profilaktykę chorób fizycznych, ale również zdrowie psychiczne, budowanie dobrych nawyków i umiejętność proszenia o pomoc — umiejętność, którą wiele osób musi nauczyć się na nowo w świecie, gdzie zaniedbywanie zdrowia psychicznego jest wciąż traktowane jako norma.