Edukacja zdrowotna od 2026: co mogą zrobić rodzice?

Od przyszłego roku szkolnego szkoły wprowadzą nowy model edukacji zdrowotnej, który zmienia dotychczasowy przedmiot wychowanie do życia w rodzinie. Zmiana ta podzieli zajęcia na dwa odrębne obszary — obowiązkowy dla wszystkich uczniów oraz dobrowolny, z którego rodzice będą mogli zrezygnować.

Jak zmienia się struktura edukacji zdrowotnej?

Nowy model obowiązujący od 1 września 2026 roku wprowadza zasadniczy podział. Część obowiązkowa będzie realizowana dla wszystkich uczniów bez wyjątku, natomiast część dotycząca zdrowia seksualnego staje się fakultatywna. Oznacza to, że rodzice uzyskują możliwość wyboru, czy ich dziecko będzie uczestniczyć w zajęciach z tego drugiego obszaru.

Część obowiązkowa zawiera treści dotyczące rozpadu rodziny (wprowadzane w klasach IV–VI), pojęcia związków nieformalnych równoważnych małżeństwu oraz zagadnienie tożsamości płciowej (w klasie VIII). Te elementy będą realizowane dla wszystkich uczniów niezależnie od decyzji rodziców.

Jakie prawa mają rodzice wobec zajęć dobrowolnych?

Rezygnacja z części dobrowolnej wymaga złożenia pisemnego oświadczenia przez rodziców. Procedura jest zatem sformalizowana — nie wystarczy rozmowa czy ustna zgoda. To rozwiązanie daje rodzicom konkretny instrument prawny do wyrażenia swojej woli.

Instytut Ordo Iuris przygotował praktyczny poradnik „Edukacja zdrowotna a prawa rodziców. Praktyczny poradnik na rok szkolny 2026/2027”, który zawiera gotowe wzory oświadczeń rezygnacji z zajęć dobrowolnych. Poradnik zawiera również wzory oświadczeń rodzicielskich dotyczących sposobu prowadzenia zajęć obowiązkowych, co pozwala rodzicom wyrazić swoje stanowisko wobec treści realizowanych w szkole.

Co się dzieje w przypadku nieobecności na zajęciach obowiązkowych?

Zajęcia obowiązkowe podlegają tym samym regułom nieobecności co inne przedmioty. Poradnik wyjaśnia konsekwencje przekroczenia limitu nieobecności na zajęciach obowiązkowych, co oznacza, że uczniowie nie mogą arbitralnie omijać tych lekcji bez poważnych powodów.

Co to oznacza dla rodziców?

Nowy system edukacji zdrowotnej wymaga od rodziców aktywnego działania, jeśli chcą ograniczyć uczestnictwo ich dziecka w zajęciach dobrowolnych. Bierność oznacza automatyczne włączenie ucznia do wszystkich lekcji. Rodzice powinni zapoznać się z treściami obowiązkowymi — szczególnie z tym, co będzie realizowane w poszczególnych klasach — i podjąć świadomą decyzję.

Ważne jest również zrozumienie, że część obowiązkowa nie podlega rezygnacji. Rodzice nie mogą całkowicie wycofać dziecka z edukacji zdrowotnej, mogą jedynie zrezygnować z części dotyczącej zdrowia seksualnego. To oznacza, że treści o rozpadu rodziny, związkach nieformalnych i tożsamości płciowej będą realizowane dla wszystkich uczniów.

Gdzie szukać wsparcia?

Instytut Ordo Iuris oferuje bezpłatną pomoc prawną rodzicom w sytuacjach, gdy działania szkoły wykraczają poza obowiązujące przepisy. Jeśli rodzic uzna, że szkoła narusza jego prawa lub prawa dziecka, może skorzystać z tego wsparcia. Poradnik dostępny na stronie instytutu zawiera praktyczne narzędzia — wzory pism i wyjaśnienia — które ułatwiają rodzicom działanie w ramach obowiązującego prawa.

Przygotowanie się do zmian wchodzących w życie we wrześniu 2026 roku powinno rozpocząć się wcześniej. Rodzice, którzy chcą mieć wpływ na edukację swoich dzieci w tym obszarze, powinni już teraz zapoznać się z dostępnymi materiałami i wiedzieć, jakie kroki mogą podjąć.