Akcyza na alkohol wzrośnie od 2027. Ile zapłacimy więcej?

Od 1 stycznia 2027 roku ceny napojów alkoholowych w Polsce wzrosną na skutek podwyższenia akcyzy — podatku akcyzowego naliczanego na każdy hektolitr sprzedawanego alkoholu.

Jak zmienią się stawki akcyzy?

Rząd zaplanował wzrost stawek akcyzy na wszystkie kategorie napojów alkoholowych. Akcyza na alkohol etylowy — podstawową surowiec do produkcji wódki i spirytusu — wzrośnie z 8811 zł do 10109 zł za hektolitr. To podwyżka o 1298 złotych, czyli około 14,7 procenta.

Piwo, jako napój o niższej zawartości alkoholu, będzie obciążone akcyzą na poziomie 13,82 zł za hektolitr na stopień Plato (jednostka miary gęstości piwa). Dotychczasowa stawka wynosiła 12,04 zł. Różnica 1,78 zł może wydawać się niewielka, ale przeliczona na butelkę czy puszkę napoju, będzie odczuwalna dla konsumenta.

Wino i napoje fermentowane podrożeją bardziej. Akcyza na te produkty wzrośnie z 245 zł do 280,83 zł za hektolitr — to wzrost o 35,83 zł. Wyroby pośrednie (takie jak wermut czy aperitify) będą obciążone akcyzą na poziomie 562,93 zł zamiast 490 zł za hektolitr.

Cydr i perry do 5 procent alkoholu, często traktowane jako napoje o statusie przejściowym między piwem a winem, będą podlegać akcyzie na poziomie 122,71 zł za hektolitr, wobec obecnych 97 złotych.

Kategoria napoju	Obecna stawka	Nowa stawka	Wzrost
Alkohol etylowy	8811 zł/hl	10109 zł/hl	+1298 zł
Piwo	12,04 zł/hl/°P	13,82 zł/hl/°P	+1,78 zł
Wino i napoje fermentowane	245 zł/hl	280,83 zł/hl	+35,83 zł
Wyroby pośrednie	490 zł/hl	562,93 zł/hl	+72,93 zł
Cydr i perry do 5%	97 zł/hl	122,71 zł/hl	+25,71 zł

Skąd wezmą się pieniądze dla opieki zdrowotnej?

Dodatkowe wpływy z akcyzy na alkohol będą przekazane do Narodowego Funduszu Zdrowia. W latach 2027–2028 łączna kwota wyniesie 2,8 miliarda złotych, co oznacza średnio 1,4 miliarda złotych rocznie. Te środki będą przeznaczone na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej — od ambulatoryjnych porad lekarskich po procedury szpitalne.

Dla kontekstu: 1,4 miliarda złotych rocznie to znacząca pozycja w budżecie NFZ. Aby zrozumieć skalę, warto wiedzieć, że NFZ dysponuje budżetem na poziomie około 200 miliardów złotych rocznie. Dodatkowe 1,4 miliarda stanowi zatem około 0,7 procenta całkowitych wydatków funduszu — nie jest to suma przełomowa, ale dla konkretnych dziedzin medycyny (np. leczenia uzależnień, profilaktyki zdrowotnej) może oznaczać znaczne wsparcie.

Co to oznacza dla Ciebie?

Podwyżka akcyzy będzie miała bezpośredni wpływ na ceny w sklepach i barach. Producenci napojów alkoholowych, handlowcy i gastronomia najprawdopodobniej przełożą wzrost podatku na ceny dla konsumentów. Oznacza to, że piwo, wino czy wódka będą droższe — choć dokładna wysokość podwyżki w sklepie zależy od marż poszczególnych podmiotów.

Dla osób regularnie kupujących alkohol — zarówno do konsumpcji domowej, jak i w lokali — będzie to dodatkowy koszt. Dla osób nieuprawiających alkoholu zmiana nie będzie miała znaczenia.

Projekt zmian musi jeszcze trafić pod obrady Sejmu. Jeśli zostanie zatwierdzony w obecnym kształcie, wejdzie w życie od 1 stycznia 2027 roku. To daje producentom i handlowcom czas na przystosowanie się do nowych stawek.

Jaki jest cel podwyżki akcyzy?

Poza aspektem fiskalnym — pozyskaniem dodatkowych środków dla systemu opieki zdrowotnej — podwyżka akcyzy ma służyć również celom profilaktycznym. Wyższa cena alkoholu może zniechęcić część konsumentów do jego zakupu lub zmniejszyć ilość spożywanego alkoholu. Choć nie jest to głównym narzędziem walki z alkoholizmem (rolę pełnią tu edukacja, terapia i przepisy ograniczające dostęp), akcyza jest jednym z instrumentów polityki zdrowotnej stosowanym w wielu krajach europejskich.

Zmniejszenie spożycia alkoholu wiąże się z mniejszą liczbą problemów zdrowotnych — od chorób wątroby, przez choroby sercowo-naczyniowe, po problemy psychiczne i uzależnienia. Tym samym inwestycja w opiękę zdrowotną poprzez akcyzę tworzy potencjalny efekt synergiczny: wyższe ceny mogą zmniejszać spożycie, a dodatkowe pieniądze trafiają do systemu opieki nad osobami, które już borykają się z konsekwencjami alkoholizmu.