Rak piersi: profilaktyka w Październiku i bezpłatna mammografia
Rak piersi to najczęstszy nowotwór złośliwy u Polek. Sprawdź, kto może bezpłatnie wykonać mammografię, jakie objawy wymagają konsultacji i jak zadbać o…
Rak piersi to nowotwór, który co roku dotyka dziesiątki tysięcy Polek, a najskuteczniejszą bronią pozostaje wczesne wykrycie. Z tego powodu w październiku, w ramach Miesiąca Świadomości Raka Piersi, Fundacja Onkologiczna Rakiety przypomina o profilaktyce i zachęca do badań.
Jak częsty jest rak piersi w Polsce?
Według Krajowego Rejestru Nowotworów w 2023 roku rozpoznano u kobiet 21 716 nowych zachorowań na raka piersi. To średnio prawie 60 diagnoz każdego dnia. Choroba odpowiada za około 23 proc. wszystkich nowotworów złośliwych u kobiet, co czyni ją najczęstszym z nich. Jest także drugą przyczyną zgonów kobiet na nowotwory, ustępując jedynie rakowi płuca.
| Wskaźnik | Wartość |
|---|---|
| Nowe zachorowania na raka piersi u kobiet (2023) | 21 716 |
| Średnio dziennie | prawie 60 rozpoznań |
| Udział w nowotworach złośliwych u kobiet | ok. 23 proc. |
| Miejsce wśród przyczyn zgonów kobiet na nowotwory | 2. (po raku płuca) |
| Zgłaszalność w programie bezpłatnych mammografii (2025) | nieco ponad 30 proc. uprawnionych |
Te liczby pokazują, że znaczna część kobiet, którym przysługuje bezpłatne badanie, z niego nie korzysta.
Czy można zapobiec rakowi piersi?
Nie ma pełnej pewności, że uda się uniknąć tej choroby. Ani zbilansowany jadłospis, ani preparaty dostępne bez recepty nie wykluczają zachorowania. Badania wskazują jednak na czynniki, które sprzyjają zdrowiu: regularną aktywność fizyczną, ograniczenie alkoholu, utrzymanie prawidłowej masy ciała oraz dietę bogatą w produkty roślinne. Organizacja WHO zwraca też uwagę, że większość kobiet chorujących na raka piersi nie ma w rodzinie przypadków tej choroby, więc sam wywiad rodzinny nie wystarcza do oceny ryzyka.
Lek. Konrad Zasadziński z Zakładu Radioterapii w Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie podkreśla, że wczesne wykrycie przekłada się na łagodniejsze leczenie. Jak zaznacza Polityka.pl, „Wczesne rozpoznanie ma znaczenie nie tylko dla rokowania.”
Warto pamiętać, że sama wielkość guza nie decyduje o wyborze terapii. Równie ważna jest biologia nowotworu, którą ocenia lekarz prowadzący.
Jak skorzystać z bezpłatnej mammografii?
Program finansowany ze środków publicznych obejmuje kobiety w wieku 45–74 lat. Badanie wykonuje się co dwa lata i nie wymaga skierowania. Dla młodszych pacjentek, zwłaszcza tych z gęstą tkanką gruczołową, lekarze częściej wybierają USG piersi, które lepiej radzi sobie z takim obrazem.
Co z kobietami poza grupą wiekową programu?
Osoby spoza przedziału 45–74 lat, które mają niepokojące objawy, nie powinny czekać na zaproszenie. Diagnostykę można rozpocząć od konsultacji lekarskiej, a decyzję o zakresie badań podejmuje lekarz.
Jakie objawy wymagają wizyty u lekarza?
Każda z poniższych zmian powinna skłonić do szybkiej konsultacji:
- nowy guzek w piersi lub pod pachą,
- zmiana wyglądu lub kształtu piersi,
- wciągnięcie brodawki,
- wydzielina z brodawki,
- zmiany skórne na piersi.
Objawy te nie muszą oznaczać choroby, ale tylko badanie pozwala to wykluczyć.
Gdzie szukać wsparcia w trakcie leczenia?
Fundacja Rakiety działa od ponad 14 lat i oferuje bezpłatne wsparcie dla chorych oraz ich bliskich. W ofercie są konsultacje psychoonkologa, psychiatry i dietetyka oraz pomoc prawna. Kampania prowadzona jest w ponad 230 miejscach w Polsce, a na zawieszkach znajduje się kod QR prowadzący do strony rozowypazdziernik.pl.
Co to oznacza dla Ciebie?
Jeśli masz 45–74 lat, sprawdź, kiedy minął dwuletni termin od ostatniej mammografii, i umów się na badanie bez zwlekania. Jeśli jesteś młodsza, nie czekaj na wiek, gdy zauważysz zmianę w piersi. Każdy niepokojący objaw warto skonsultować u lekarza, bo to najprostszy sposób na wczesne wykrycie choroby. Zdrowe nawyki nadal mają znaczenie, ale nie zastąpią badań.
Na podstawie: Polityka.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.