Profilaktyka

Akcyza na alkohol w górę o 15 proc. od 2027 r. Co z tego dla zdrowia?

Nowelizacja podnosi akcyzę na alkohol o 15 proc. od 2027 roku. Ponad 1,8 mld zł rocznie ma trafić do NFZ. Sprawdź, co to oznacza dla Twojego portfela.

Autor: Tomasz Wiśniewski, 28 października 2026
Assorted bottles of alcohol neatly arranged on a wooden shelf in a liquor store.
Fot. Emre Akyol / Pexels · Pexels License

Nowelizacja ustawy o podatku akcyzowym podnosi akcyzę na alkohol o 15 proc. od 2027 roku, a dodatkowe wpływy mają trafić do Narodowego Funduszu Zdrowia. Oznacza to, że państwo zamierza wykorzystać podatek od alkoholu nie tylko jako źródło dochodów budżetowych, lecz także jako narzędzie finansowania ochrony zdrowia.

Ile wyniesie podwyżka akcyzy na alkohol od 2027 roku?

Zmiana dotyczy stawek akcyzy, które od 2027 roku mają wzrosnąć o 15 proc. Dokładne kwoty za 1 hektolitr poszczególnych produktów zawiera tabela zamieszczona w ustawie, dlatego przy planowaniu domowego budżetu warto śledzić finalne zestawienia stawek opublikowane przy wejściu przepisów w życie. Sama skala podwyżki jest jednak jasna: to jedna z wyraźniejszych zmian w obciążeniu alkoholu od kilku lat.

Ile pieniędzy trafi do NFZ?

Według szacunków przytoczonych w materiale źródłowym dodatkowe wpływy dla NFZ mają przekroczyć 1,8 mld zł rocznie. Dla porównania, to kwota porównywalna z rocznym kosztem wielu dużych programów zdrowotnych, więc może realnie wpłynąć na możliwości finansowe funduszu. Warto jednak pamiętać, że wysokość wpływów zależy nie tylko od stawek, ale też od tego, ile alkoholu faktycznie zostanie kupione. To prowadzi do kluczowego pytania o zachowania konsumentów.

Jak wzrost ceny wpłynie na konsumpcję alkoholu?

Podwyżka akcyzy zwykle przekłada się na wyższe ceny na półkach, a te z kolei ograniczają sprzedaż. Senator Beata Małecka-Libera (KO) wskazała w debacie zależność, którą warto zestawić z liczbami: przy wzroście ceny o 10 proc. konsumpcja spada o 3 proc. W przypadku wyrobów spirytusowych ten spadek jest znacznie wyraźniejszy.

KategoriaWzrost cenySpadek konsumpcji
Alkohol ogółem10 proc.3 proc.
Wyroby spirytusowe10 proc.do 6,5 proc.

Różnica między tymi wartościami pokazuje, że najmocniej na podwyżki reagują mocniejsze trunki. Dla osób, które zwykle kupują wódkę lub inne wyroby spirytusowe, zmiana cen może więc być bardziej odczuwalna niż dla konsumentów piwa czy wina.

Co Senat zdecydował i jakie warunki postawiono?

Senat rozpatrzył nowelizację 27 października i przyjął ją jednogłośnie, bez poprawek. Sprawozdawcą ustawy był senator Ryszard Świlski (KO). Senatorka Beata Małecka-Libera zastrzegła, że pieniądze z akcyzy powinny trafiać przede wszystkim na profilaktykę oraz pokrycie kosztów leczenia uzależnień. Ten warunek jest istotny, ponieważ od sposobu wydatkowania środków zależy, czy podwyżka faktycznie przełoży się na poprawę zdrowia społeczeństwa.

Co to oznacza dla Ciebie?

Dla konsumentów najważniejsza jest prosta konsekwencja: alkohol od 2027 roku będzie droższy. Osoby kupujące go regularnie powinny liczyć się z wyższymi wydatkami, a przy zakupach wyrobów spirytusowych zmiana może być szczególnie zauważalna. Z perspektywy profilaktyki istotne jest także to, czy zapowiadane wpływy zostaną przeznaczone na programy zapobiegania uzależnieniom. Warto obserwować, jak środki z akcyzy będą wydatkowane, ponieważ to właśnie od tego zależy, czy podwyżka przyniesie oczekiwane efekty zdrowotne.

Na podstawie: Termedia. Tekst opracowany redakcyjnie.