Profilaktyka

Samobadanie piersi i badania mężczyzn: profilaktyka nowotworów w Słupsku

Jak wykonywać samobadanie piersi, kiedy zgłosić się do ginekologa i dlaczego warto znać ryzyko raka jądra i prostaty. Praktyczny przewodnik po profilaktyce.

Autor: Anna Kowalczyk, 3 listopada 2026
A person wearing a pink sweater holds a stethoscope to their chest for a health check.
Fot. Puwadon Sang-ngern / Pexels · Pexels License

Profilaktyka nowotworów opiera się przede wszystkim na regularnym sprawdzaniu własnego ciała, wczesnym zgłaszaniu niepokojących zmian i świadomości, które grupy ryzyka wymagają szczególnej uwagi. W Słupsku temat ten wybrzmiał podczas akcji „KobieTY to siła”, zorganizowanej 2 listopada w Urzędzie Miejskim przez Słupskie Stowarzyszenie Amazonek.

Jak samodzielnie badać piersi?

Samobadanie piersi to najprostsze narzędzie, jakim dysponuje każda kobieta. Eksperci zalecają wykonywanie go raz w miesiącu, zawsze w tym samym terminie. Stały rytm pozwala szybciej zauważyć nowe zmiany, bo ciało znamy wtedy z różnych dni cyklu i łatwiej odróżnić to, co normalne, od tego, co wymaga uwagi.

Przed lustrem czy pod prysznicem?

Badanie można przeprowadzić przed lustrem, obserwując kształt i symetrię piersi, a następnie dotykając ich palcami. Wielu kobietom wygodnie jest też wykonać je podczas kąpieli, gdy skóra jest rozluźniona, a ręka swobodnie przesuwa się po całej powierzchni piersi i pod pachą. Ważniejsza od miejsca jest regularność i dokładność.

Kiedy iść do lekarza?

Jeśli podczas samobadania wyczujesz guzek, zauważysz zmianę kształtu, wycieki z brodawki lub inne niepokojące objawy, nie czekaj do następnego miesiąca. Najlepszym kierunkiem w takiej sytuacji jest konsultacja z ginekologiem, który zdecyduje o dalszych badaniach.

Dlaczego mężczyźni też powinni myśleć o profilaktyce?

Profilaktyka nowotworów często kojarzy się wyłącznie z kobietami, tymczasem nowotwory układu moczowo-płciowego dotyczą również mężczyzn. Rak jądra jest coraz częściej diagnozowany, także u młodszych pacjentów, co odwraca dawne przekonanie, że to choroba wyłącznie starszych. Dlatego warto znać swoje ciało i zwracać uwagę na wszelkie zmiany w obrębie jąder.

Rak prostaty a wiek

Ryzyko raka prostaty rośnie wraz z wiekiem, więc to właśnie u starszych mężczyzn profilaktyka ma szczególne znaczenie. Badanie krwi może pomóc w dalszej diagnostyce, ale o tym, czy i kiedy je wykonać, decyduje lekarz, biorąc pod uwagę wiek, historię zdrowia i ogólny stan pacjenta.

NowotwórGrupa szczególnej uwagiNajważniejsza wskazówka
Rak piersiKobietySamobadanie raz w miesiącu o stałym terminie
Rak jądraMężczyźni, także młodsiRosnąca liczba rozpoznań, warto znać swoje ciało
Rak prostatyMężczyźni w starszym wiekuRyzyko rośnie z wiekiem, badanie krwi wspomaga diagnostykę

Co podczas akcji w Słupsku mieszkańcy mogli usłyszeć?

Rozmowy podczas wydarzenia obejmowały profilaktykę nowotworów, bezpłatne badania oraz zdrowy styl życia. Połączenie edukacji z możliwością skorzystania z badań ma duże znaczenie, bo wiele osób odkłada wizytę u lekarza, dopóki nie pojawi się konkretny problem. Organizatorzy, a na czele Słupskiego Stowarzyszenia Amazonek stoi prezeska Maria Stefańska, pokazali, że lokalna inicjatywa może przypominać o podstawach profilaktyki w prosty i dostępny sposób.

Co to oznacza dla Ciebie?

Najważniejszy wniosek jest prosty: profilaktyka nie wymaga specjalistycznego sprzętu, lecz konsekwencji. Kobiety mogą ustalić stały dzień w miesiącu na samobadanie piersi i zapisać go w kalendarzu. Mężczyźni powinni poznać własne ciało i nie lekceważyć zmian w obrębie jąder czy trudności z oddawaniem moczu, niezależnie od wieku. Każdy niepokojący objaw warto skonsultować z lekarzem, zamiast czekać, aż sam ustąpi. Lokalne akcje, takie jak ta w Słupsku, są dobrą okazją, by zapytać o badania, zanim pojawią się poważne dolegliwości.

Na podstawie: GP24. Tekst opracowany redakcyjnie.