Choroby i Leczenie

Leki na otyłość a lekarze: ile firmy farmaceutyczne płacą w Polsce

Rynek leków na otyłość przekracza miliard złotych rocznie. Sprawdź, jak wygląda współpraca firm farmaceutycznych z lekarzami i jakie są z niej konsekwencje dla…

Autor: Lidia Mroczkowska, 14 listopada 2026
Close-up of doctor writing prescription with medicines and stethoscope on desk.
Fot. Towfiqu barbhuiya / Pexels · Pexels License

Leki na otyłość generują w Polsce wydatki rzędu co najmniej 1,5 mld zł rocznie, a firmy farmaceutyczne intensywnie finansują współpracę z medykami i organizacjami zajmującymi się leczeniem tej choroby. Ta kwota dotyczy 2025 r. i nie uwzględnia leków na cukrzycę, które zostały z niej wyłączone. Po ich doliczeniu łączne wydatki byłyby wyższe.

Dane zebrała i opisała „Rzeczpospolita”, a sprawę komentuje też Komisja Ekonomiczna przy ministrze zdrowia, która wskazuje na ten sam poziom wydatków w ubiegłym roku.

Ile pieniędzy trafia od firm do lekarzy?

Najważniejsze liczby dotyczą dwóch obszarów: bezpośrednich płatności za współpracę oraz kosztów podróży. Dwie firmy przeznaczyły w 2025 r. łącznie 25 mln zł na współpracę z lekarzami i fundacjami. Osobną pozycją są wyjazdy medyków na konferencje, obejmujące przeloty, noclegi i inne koszty, które sięgają nawet 25 mln zł.

Poniższa tabela zestawia wybrane dane, które pojawiły się w materiałach dotyczących tej branży.

Podmiot / kategoriaKwota lub liczbaOkresUwagi
Rynek leków na otyłośćco najmniej 1,5 mld zł2025bez leków na cukrzycę
Dwie firmy: współpraca z lekarzami i fundacjami25 mln zł2025łącznie dla dwóch podmiotów
Koszty wyjazdów lekarzy na konferencjedo 25 mln zł–wyjazdy i noclegi
Eli Lilly348 osób, łącznie 3 mln zł2025dane z raportu przejrzystości
Polskie Towarzystwo Leczenia Otyłości (od Novo Nordisk)105 tys. zł2025wpływy dla organizacji

Zestawienie pokazuje, że największe kwoty nie trafiają wyłącznie do pojedynczych specjalistów. Znaczną część stanowią wydatki organizacyjne i konferencyjne, a także wsparcie dla towarzystw naukowych.

Dlaczego nazwiska lekarzy pozostają w ukryciu?

Raporty przejrzystości, które publikują firmy farmaceutyczne, zawierają dane o płatnościach. Ujawnienie nazwisk konkretnych lekarzy wymaga jednak ich zgody, a większość medyków jej nie wyraża. W efekcie opinia publiczna widzi sumy, ale nie wie, kto je otrzymał.

Raport Eli Lilly za 2025 r. pokazuje skalę problemu. Według niego 8 na 10 lekarzy, którzy otrzymali wynagrodzenie, nie przyznało się do tego publicznie. To istotna różnica między tym, co formalnie raportowane, a tym, co widoczne dla pacjentów.

Jak wygląda sytuacja w organizacjach branżowych?

Polskie Towarzystwo Leczenia Otyłości otrzymało w 2025 r. 105 tys. zł od Novo Nordisk. Z kolei według danych czterech profesorów zasiadających w zarządzie tego towarzystwa otrzymali oni od Eli Lilly wynagrodzenia o wartości pięciocyfrowej. Na pytania „Rzeczpospolitej” dotyczące możliwego konfliktu interesów towarzystwo nie odpowiedziało.

Brak odpowiedzi nie oznacza automatycznie nieprawidłowości, ale utrudnia ocenę, czy finansowanie nie wpływa na rekomendacje kliniczne i wytyczne postępowania.

Co to oznacza dla pacjenta?

Dla osoby szukającej pomocy w leczeniu otyłości najważniejsze jest to, że zalecenia medyczne i wybór terapii powinny opierać się na niezależnych danych. Warto pytać lekarza, czy ma powiązania finansowe z producentem leku, który proponuje, i czy istnieją alternatywne metody leczenia. Pytanie o źródło informacji nie jest nietaktem, a standardową częścią świadomej decyzji zdrowotnej.

Na podstawie: Business Insider Polska. Tekst opracowany redakcyjnie.