Choroby i Leczenie

Glejaki mózgu: nowe standardy leczenia według prof. Nawrockiego

Prof. Sergiusz Nawrocki wyjaśnia nowoczesne metody leczenia glejaków mózgu i nowe standardy terapii.

Redakcja · 7 lipca 2026
Medical professional reviews patient's CT scans on a digital tablet in grayscale.
Fot. Tima Miroshnichenko / Pexels · Pexels License

Glejaki mózgu to nowotwory pochodzące z komórek glejowych, stanowiące jedne z najpoważniejszych wyzwań współczesnej onkologii neurologicznej. Prof. Sergiusz Nawrocki, wybitny specjalista w dziedzinie leczenia glejaków, podkreśla, że ostatnie lata przyniosły znaczący przełom w standardach terapii tych nowotwórów, otwierając nowe możliwości dla pacjentów.

Czym są glejaki i dlaczego stanowią zagrożenie?

Glejaki to nowotwory pochodzące z glejocytów — komórek wspierających neuronów w mózgu. Stanowią one około 30 procent wszystkich nowotworów mózgu i mogą mieć bardzo zróżnicowany przebieg kliniczny. Klasyfikacja WHO dzieli glejaki na cztery stopnie złośliwości, gdzie stopień I-II to glejaki niskiego stopnia złośliwości, a stopień III-IV to glejaki wysokiego stopnia złośliwości, w tym glioblastoma multiforme — najbardziej agresywna postać.

Wczesne wykrycie glejaka jest kluczowe dla powodzenia leczenia. Objawy mogą obejmować bóle głowy, zaburzenia widzenia, drgawki, problemy z równowagą lub zaburzenia poznawcze. Każdy pacjent podejrzewany o glejaka powinien niezwłocznie poddać się badaniu rezonansem magnetycznym (MRI) mózgu, które pozwala na precyzyjne zobrazowanie nowotworu i określenie jego rozmiaru oraz lokalizacji.

Nowe standardy leczenia glejaków

Prof. Nawrocki zwraca uwagę, że współczesne podejście do leczenia glejaków jest zdecydowanie bardziej spersonalizowane niż jeszcze kilka lat temu. Nowe standardy terapii opierają się na trójfilarowym schemacie: chirurgii, radioterapii i chemioterapii, ale każdy element jest dostosowywany indywidualnie do pacjenta.

Chirurgia precyzyjna

Współczesna neurochirurgia glejaków wykorzystuje zaawansowane techniki nawigacji intraoperacyjnej, takie jak neuromonitorowanie i fluorescencja. Celem operacji jest maksymalna resekcja nowotworu przy jednoczesnym zachowaniu funkcji mózgu. Zabiegi wykonywane w warunkach pełnej czuwania pacjenta (awake surgery) pozwalają na resekcję glejaka położonego w pobliżu ważnych obszarów funkcjonalnych mózgu bez trwałych uszkodzeń neurologicznych.

Radioterapia i chemioterapia

Po zabiegu chirurgicznym pacjenci otrzymują radioterapię precyzyjną, często w formie radioterapii intensywnie modulowanej (IMRT) lub radioterapii stereotaktycznej. Chemioterapia, zwłaszcza temozolomid w przypadku glioblastomy, stanowi standard postępowania. Nowe schematy łączą chemioterapię z radioterapią, co znacznie poprawia przeżywalność pacjentów.

Terapie celowane i immunoterapia

Jednym z największych przełomów w leczeniu glejaków jest wprowadzenie terapii opartych na molekularnej charakterystyce nowotworu. Badania mutacji genów, takich jak MGMT czy IDH1, pozwalają na wybór optymalnego schematu leczenia dla konkretnego pacjenta. Badania kliniczne nad immunoterapią w glejkach pokazują obiecujące rezultaty, otwierając nowe możliwości dla pacjentów, u których konwencjonalne metody leczenia nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.

Znaczenie specjalistycznych ośrodków onkologicznych

Prof. Nawrocki podkreśla kluczową rolę leczenia w specjalistycznych ośrodkach onkologicznych i neurochirurgicznych. Pacjenci z glejkami powinni mieć dostęp do multidyscyplinarnego zespołu obejmującego neurochirurgów, onkologów, radiologów i neurofizykologów. Takie ośrodki dysponują najnowocześniejszym sprzętem diagnostycznym i terapeutycznym, a doświadczeni lekarze mogą zaproponować pacjentom udział w badaniach klinicznych nad nowymi metodami leczenia.

Co to oznacza dla pacjentów?

Nowe standardy leczenia glejaków przynoszą realną nadzieję dla pacjentów i ich rodzin. Choć glejaki pozostają poważnym wyzwaniem medycznym, postęp w onkologii neurologicznej stale poprawia wyniki leczenia i jakość życia pacjentów. Kluczowe jest, aby pacjenci z podejrzeniem glejaka byli szybko diagnozowani i kierowani do specjalistów, którzy mogą zaproponować im nowoczesne, spersonalizowane leczenie. Współpraca pacjenta z zespołem medycznym, zrozumienie planu leczenia i zaangażowanie w proces zdrowienia są równie ważne co najnowsze technologie medyczne. Przyszłość leczenia glejaków leży w dalszym rozwoju terapii celowanych, immunoterapii i personalizowanej medycyny, która pozwoli na jeszcze lepsze wyniki i wyższą jakość życia pacjentów.

Najczęstsze pytania

Co to są glejaki mózgu i jak się je diagnozuje?

Glejaki to nowotwory pochodzące z komórek glejowych mózgu. Diagnozę ustala się za pomocą rezonansu magnetycznego (MRI) mózgu oraz biopsji potwierdzającej typ histologiczny nowotworu. Wczesne wykrycie znacznie poprawia możliwości leczenia i prognozę.

Jakie są nowe metody leczenia glejaków?

Nowoczesne standardy terapii glejaków obejmują chirurgię z użyciem zaawansowanych technik nawigacji, radioterapię precyzyjną, chemioterapię oraz coraz częściej terapie celowane oparte na molekularnej charakterystyce nowotworu.

Czy glejaki mózgu są zawsze śmiertelne?

Nie wszystkie glejaki są jednako agresywne. Istnieją glejaki niskiego stopnia złośliwości z lepszą prognozą i przeżywalnością, zwłaszcza gdy leczenie rozpoczęto na wczesnym etapie. Postęp medycyny stale poprawia wyniki terapii.

Gdzie powinien się leczyć pacjent z glejkiem mózgu?

Pacjenci z glejkami powinni być kierowani do specjalistycznych ośrodków onkologicznych i neurochirurgicznych, gdzie pracują doświadczeni onkolodzy neurologiczni i neurochirurdzy mający dostęp do pełnego spektrum nowoczesnych metod leczenia.

Jaki jest wpływ leczenia glejaków na jakość życia pacjenta?

Nowoczesne podejście do leczenia glejaków uwzględnia nie tylko skuteczność onkologiczną, ale także jakość życia pacjenta. Zaawansowane techniki chirurgiczne minimalizują uszkodzenie tkanek zdrowych, a spersonalizowane schematy terapeutyczne zmniejszają działania niepożądane.

Na podstawie: Polskie Radio. Tekst opracowany redakcyjnie.