Czy dieta śródziemnomorska rzeczywiście poprawia zdrowie psychiczne?

Badanie naukowców z University College London i ISGlobal wykazało związek między dietą śródziemnomorską a lepszym zdrowiem psychicznym osób po 50. roku życia. Jednak badanie ma charakter obserwacyjny, więc nie powinno się wyciągać wniosków o przyczynowości — potrzebne są dalsze badania.

Jakie składniki diety śródziemnomorskiej wspierają psychikę?

Warzywa, owoce, rośliny strączkowe, ryby i oliwa z oliwek pomagają regulować kluczowe procesy: reakcje na stres, stan zapalny, zdrowie jelit i funkcjonowanie mózgu. Te składniki są kluczowe dla psychicznego dobrostanu.

Dla jakich osób dieta śródziemnomorska jest szczególnie ważna?

Badanie skupiało się na osobach po 50. roku życia (do 90 lat). Naukowcy szczególnie rekomendują tę dietę dla seniorów, jako element dbania o psychiczny dobrostan w starszym wieku.

Jak mierzono zdrowie psychiczne w badaniu?

Wykorzystano skalę CASP-12, która ocenia poczucie kontroli, autonomię, przyjemność, samorealizację, niezależność, radość z życia, poczucie celu, poziom energii i nastawienie do przyszłości.

Kiedy przeprowadzono to badanie?

Zwyczaje żywieniowe oceniono w latach 2018-2019, a dobrostan psychiczny w latach 2018-2020, co pozwoliło śledzić wpływ restrykcji pandemii COVID-19 na uczestników.

Dieta śródziemnomorska wspiera zdrowie psychiczne po 50.

Badanie naukowców z UCL i ISGlobal wykazało, że dieta śródziemnomorska poprawia dobrostan psychiczny osób po 50. roku życia.

Dieta śródziemnomorska wspiera zdrowie psychiczne osób po 50. roku życia poprzez regulację stresu, zmniejszenie stanu zapalnego i wsparcie funkcjonowania mózgu — wynika z badania zespołu naukowców z University College London i Barcelona Institute for Global Health (ISGlobal).

Jak dieta wpływa na psychikę — nowe dowody naukowe

Badanie opublikowane w piśmie “BMJ Open” stanowi kolejny dowód na ścisły związek między sposobem odżywiania się a zdrowiem psychicznym. Naukowcy przeanalizowali dane ponad 3,2 tys. osób w wieku od 50 do 90 lat uczestniczących w projekcie English Longitudinal Study of Ageing (ELSA). Zwyczaje żywieniowe oceniono w latach 2018-2019, a dobrostan psychiczny badano w latach 2018-2020, co pozwoliło śledzić uczestników w czasie i uwzględnić wpływ restrykcji związanych pandemią COVID-19.

Wyniki wykazały, że osoby odżywiające się zgodnie z dietą śródziemnomorską osiągały wyższe wyniki w skali CASP-12 — narzędziu mierzącym psychiczny dobrostan. Skala ta ocenia takie aspekty jak poczucie kontroli, autonomia, przyjemność, samorealizacja, niezależność, radość z życia, poczucie celu, poziom energii czy nastawienie do przyszłości.

Czym jest dieta śródziemnomorska?

Dieta śródziemnomorska to styl odżywiania oparty na tradycyjnych produktach spożywanych w krajach basenu Morza Śródziemnego. Jej główne składniki to:

warzywa i owoce
rośliny strączkowe
ryby i owoce morza
oliwa z oliwek
zboża pełnoziarniste
ograniczona ilość mięsa i produktów mlecznych

Wielokrotnie udowodniono, że dieta ta wspiera zdrowie fizyczne i zmniejsza ryzyko depresji. Jednak badanie zespołu z UCL i ISGlobal po raz pierwszy szczegółowo przeanalizowało jej wpływ na różne wymiary psychicznego dobrostanu w grupie osób starszych.

Jak dieta wpływa na mózg i psychikę?

Camille Lassale z ISGlobal, autorka badania, wyjaśnia, że choć biologiczne mechanizmy leżące u podstaw związku między dietą śródziemnomorską i lepszym zdrowiem psychicznym są nadal badane, dostępne dowody sugerują konkretne ścieżki działania. Produkty i składniki tej diety pomagają regulować:

Reakcje na stres — składniki diety wspierają prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego
Stan zapalny — warzywa i ryby zawierają antyoksydanty i kwasy omega-3, które zmniejszają stany zapalne w organizmie
Zdrowie jelit — rośliny strączkowe i zboża pełnoziarniste wspierają mikrobiotę jelitową, powiązaną z nastrojem i zdrowiem psychicznym
Funkcjonowanie mózgu — składniki diety wspierają neuroplastyczność i ochronę komórek nerwowych

Pandemia COVID-19 a dobrostan psychiczny

Jednym z ważnych ustaleń badania było obserwowanie uczestników podczas pandemii COVID-19. Osoby, które dokładniej przestrzegały diety śródziemnomorskiej, lepiej radziły sobie ze stresem i ograniczeniami związanymi z restrykcjami. To sugeruje, że prawidłowe odżywianie może być buforem ochronnym w czasach zwiększonego stresu i niepewności.

Ograniczenia badania i dalsze kierunki badań

Naukowcy podkreślają, że badanie ma charakter obserwacyjny, dlatego wyniki należy interpretować ostrożnie. Nie można na tej podstawie wyciągać wniosków o zależnościach przyczynowo-skutkowych — potrzebne są randomizowane badania kontrolne, aby potwierdzić, że zmiana diety bezpośrednio powoduje poprawę zdrowia psychicznego.

Jednak, jak zaznacza Andrew Steptoe z University College London, dostępne dowody są wystarczająco przekonujące, aby rekomendować zdrowy styl życia ze szczególnym naciskiem na zrównoważoną dietę bogatą w produkty roślinne i ubogą w przetworzone mięso oraz słodycze, szczególnie dla osób starszych.

Co to oznacza dla ciebie?

Wyniki tego badania mają praktyczne znaczenie dla każdego, kto dba o swoje zdrowie psychiczne, szczególnie po 50. roku życia. Dieta nie jest magicznym rozwiązaniem na problemy zdrowia psychicznego — depresja i zaburzenia nastroju wymagają kompleksowego podejścia, w tym psychoterapii i, jeśli konieczne, farmakoterapii. Jednak włączenie diety śródziemnomorskiej do codziennego stylu życia może być wartościowym uzupełnieniem strategii dbania o psychiczny dobrostan.

Dodatkową zaletą tej diety jest to, że wspiera zarówno zdrowie fizyczne, jak i psychiczne. Osoby, które przechodzą na dietę śródziemnomorską, mogą oczekiwać zmniejszenia ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy i otyłości, a jednocześnie mogą doświadczać poprawy nastroju, poczucia celu i radości z życia.

Warto pamiętać, że zmiana nawyków żywieniowych to proces długoterminowy. Naukowcy zalecają stopniowe wprowadzanie elementów diety śródziemnomorskiej do codziennego menu, zamiast drastycznych zmian. Nawet częściowe przestrzeganie tej diety może przynieść korzyści dla zdrowia psychicznego i fizycznego.