Dieta i Żywienie

Nawodnienie w upały: co pić i jeść, by uniknąć odwodnienia

Jak prawidłowo nawodnić organizm podczas fali upałów? Poznaj rekomendacje dietetyczki dotyczące napojów, owoców i potraw, które wspomogą hydratację w wysokiej…

Autor: Anna Kowalczyk, 15 sierpnia 2026
Glass carafe with infused water featuring citrus slices, strawberries, and cinnamon sticks, creating a healthy, refreshing drink.
Fot. Shameel mukkath / Pexels · Pexels License

Prawidłowe nawodnienie organizmu podczas upałów to jeden z kluczowych elementów ochrony zdrowia w okresie wysokich temperatur. Kiedy termometry wskazują wartości bliskie 35°C, jak miało to miejsce na zachodzie Polski, organizm traci płyny szybciej niż zwykle, co może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Owoce i warzywa jako naturalne źródło nawodnienia

Podczas intensywnego ciepła dieta powinna opierać się przede wszystkim na produktach bogatych w wodę. Arbuzy i melony stanowią doskonały wybór ze względu na ich skład — zawierają one znaczne ilości płynu, który wspomaga hydratację organizmu. Te owoce letnie nie tylko dostarczają wody, ale również witamin i minerałów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania ciała w warunkach wysokiej temperatury.

Rozszerzenie jadłospisu o różnorodne warzywa i owoce sezonowe pozwala na urozmaicenie diety bez konieczności sięgania po produkty ciężkie do trawienia. Wybór takich produktów jest szczególnie ważny, ponieważ w upały organizm naturalnie zmniejsza zapotrzebowanie na kalorie — nie ma zatem potrzeby zmuszania się do jedzenia porcji, na które brakuje apetytu.

Napoje i sposoby nawadniania — co rzeczywiście działa?

Woda stanowi fundament nawodnienia, ale jej działanie można wzmocnić. Mleko okazuje się bardziej efektywne niż zwykła woda ze względu na zawartość białka, które wspomaga retencję płynów w organizmie. To zaskakujące spostrzeżenie zmienia perspektywę na tradycyjne podejście do nawadniania.

Aby uczynić spożywanie wody bardziej atrakcyjnym, warto ją wzbogacać naturalnymi dodatkami. Miętę, cytrynę lub owoce można dodawać do wody, tworząc napoje, które nie tylko nawadniają, ale również dostarczają witamin rozpuszczalnych w wodzie, takich jak witaminy z grupy B. Nasiona chia rozpuszczone w wodzie to kolejna opcja, która poprawia efektywność nawodnienia.

Chłodniki przygotowywane na bazie naturalnych jogurtów i kefirów to propozycja łącząca nawodnienie z wartościami odżywczymi. Produkty mleczne fermentacyjne wspierają pracę przewodu pokarmowego, który w upały może być obciążony.

Czego unikać w okresie upałów

Ciężkostrawne potrawy smażone na tłuszczu oraz potraw pikantnych stanowią obciążenie dla organizmu walczącego z wysoką temperaturą. Takie jedzenie wymaga większego wysiłku trawiennego, co generuje dodatkowe ciepło wewnętrzne — efekt przeciwny do pożądanego w upalne dni.

Zimne napoje i lody, choć wydają się naturalnym wyborem w upały, mogą przynieść więcej szkody niż pożytku. Ekstremalna temperatura napojów powoduje skurcz naczyń krwionośnych, co utrudnia naturalną regulację temperatury ciała. Ponadto zimne napoje mogą osłabiać błonę śluzową, zmniejszając jej ochronną funkcję.

Indywidualizacja nawodnienia

Ilość płynów, którą powinien spożywać każdy człowiek, zależy od wielu czynników: płci, masy ciała, panującej temperatury oraz poziomu aktywności fizycznej. Nie istnieje uniwersalna dawka obowiązująca wszystkich — każdy organizm ma inne potrzeby.

Kluczowa jest regularność spożywania płynów. Zamiast picia dużych ilości naraz, lepiej pić małymi łykami przez cały dzień. Taki schemat pozwala organizmowi na stopniowe wchłanianie wody i utrzymanie stałego poziomu nawodnienia.

Grupy szczególnie zagrożone odwodnieniem

Osoby starsze oraz dzieci stanowią grupę podwyższonego ryzyka w kontekście odwodnienia. Ich organizmy mniej efektywnie sygnalizują pragnienie, a regulacja temperatury ciała przebiega inaczej niż u dorosłych w pełni zdolności. Opiekunowie i członkowie rodzin powinni zwrócić szczególną uwagę na to, aby osoby z tych grup regularnie spożywały płyny, niezależnie od tego, czy zgłaszają pragnienie.

Co to oznacza dla Ciebie

Jeśli planujesz letnie dni w warunkach wysokiej temperatury, przygotuj się na zmianę nawyków żywieniowych. Zainwestuj w sezonowe owoce i warzywa, które będą stanowić bazę Twojej diety. Przygotuj sobie butelkę wody z dodatkami — będzie to bardziej zachęcające niż zwykła woda. Jeśli w Twojej rodzinie są dzieci lub osoby starsze, upewnij się, że regularnie piją płyny, nawet jeśli nie narzekają na pragnienie. Unikaj pokuszenia sięgania po zimne napoje — woda o temperaturze pokojowej będzie dla Twojego organizmu bezpieczniejsza i bardziej efektywna.

Na podstawie: rynekzdrowia.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.