Nowe zasady żywienia w szkołach: co się zmienia od września i ile kosztuje szkolenie

Od 1 września 2026 roku szkoły i przedszkolaki w Polsce będą zobowiązane do wdrożenia nowych zasad żywienia, które opierają się na koncepcji diety planetarnej. Zmiana ta wynika z wytycznych Ministerstwa Zdrowia i dotyczy wszystkich stołówek szkolnych w kraju.

Co się zmieni w menu szkolnym?

Nowe zasady żywienia wprowadzą znaczące zmiany w codziennych posiłkach dzieci. Podstawę diety stanowić będą warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, nasiona strączkowe oraz orzechy. Jednocześnie menu będzie zawierać mniej cukru, soli i żywności wysoko przetworzonej.

Kluczową zmianą będzie wprowadzenie obowiązkowego posiłku roślinnego co najmniej raz w tygodniu. Ponadto zupy na wywarach warzywnych będą serwowane minimum dwa razy tygodniowo. Preferowanym napojem w stołówkach szkolnych stanie się woda, zamiast słodzonych napojów.

Dieta planetarna, której koncepcja pochodzi z raportu komisji EAT-Lancet opublikowanego w 2019 roku w czasopiśmie „The Lancet”, nie eliminuje całkowicie mięsa, ryb czy produktów mlecznych. Oznacza to, że dzieci będą otrzymywać zróżnicowane posiłki, a nie całkowite przejście na wegetarianizm.

Jakie potrawy będą serwowane?

Przykładowe menu opracowane przez Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej obejmuje dania takie jak pieczone nuggetsy w płatkach kukurydzianych, kolorowe warzywa z ryżem i kurczakiem, duszona pierś z indyka czy ryba duszona w warzywach. Źródłami białka w posiłkach roślinnych będą soczewica, fasola i ciecierzyca.

Ważnym elementem nowych zasad jest wprowadzenie alternatywnych potraw dla dzieci na dietach roślinnych — będą one obowiązkowe w dni, kiedy serwowane są mięso lub ryby.

Koszty szkolenia personelu stołówek

Wdrożenie nowych wytycznych wymaga przeszkolenia pracowników kuchni i stołówek. Jednak już teraz pojawiają się problemy finansowe. Według portal.abczdrowie.pl, na rynku dostępne są płatne webinary dotyczące nowych zasad żywienia, których koszt wynosi około 300–340 złotych za 45-minutowe szkolenie. Uczestnik otrzymuje certyfikat dołączony do ceny.

Tematyka webinarów obejmuje liczbę posiłków mięsnych, zamienniki roślinne oraz sposoby ograniczania soli i cukru w posiłkach. Jednak wiele placówek oświatowych ma problem z finansowaniem takich szkoleń. Portal.abczdrowie.pl cytuje dyrektora szkoły, który stwierdza: „Ich koszt to ok. 300 zł za 45 minut webinaru, a uczestnik dostaje jakiś certyfikat »w cenie«. Nie rozważam wysyłania kucharek i intendentki na takie szkolenie, bo szkoła nie ma pieniędzy, ale przydałoby się coś takiego po stronie naszych zwierzchników”.

Bezpłatne szkolenia od instytucji publicznych

Dobra wiadomość dla szkół to fakt, że Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ) prowadzi bezpłatne szkolenia dla jednostek systemu oświaty dotyczące zmian w zasadach żywienia. Ministerstwo Zdrowia, NCEŻ i sanepid przekazywały informacje o nowych regulacjach, co powinno ułatwić placówkom przygotowanie się do wdrożenia.

Aspekt	Dane
Data wdrożenia	1 września 2026
Koszt webinaru (źródło: portal.abczdrowie.pl)	300–340 zł za 45 minut
Częstotliwość posiłków roślinnych	Co najmniej raz tygodniowo
Zupy warzywne	Minimum dwa razy tygodniowo
Szkolenia bezpłatne	NCEŻ prowadzi dla systemu oświaty

Co to oznacza dla szkół i rodziców?

Nowe zasady żywienia w szkołach to odpowiedź na rosnące wyzwania zdrowotne dzieci, takie jak otyłość i niedobory składników odżywczych. Dla szkół oznacza to jednak znaczny wysiłek organizacyjny — konieczne będzie przeszkolenie personelu, zmiana dostawców produktów i dostosowanie kuchni do nowych wymogów.

Rozbieżność między dostępnością szkolenia a budżetami placówek stanowi rzeczywisty problem. Podczas gdy instytucje publiczne oferują bezpłatne szkolenia, prywatne webinary mogą być niedostępne dla mniejszych szkół. Konieczne będzie zatem zaangażowanie się Ministerstwa Zdrowia i samorządów w wsparcie finansowe dla placówek oświatowych.

Dla rodziców zmiana oznacza, że dzieci będą otrzymywać bardziej zbilansowane posiłki, z większą ilością warzyw i produktów pełnoziarnistych, co powinno przyczynić się do zdrowszego rozwoju i lepszych nawyków żywieniowych.