Badania i Diagnostyka

Cyfryzacja ochrony zdrowia w Polsce: e-karta DILO, koszty i pytania o skuteczność

Cyfryzacja ochrony zdrowia w Polsce wchodzi w intensywną fazę. Sprawdź, czym są e-karta DILO, e-rejestracja i standardy interoperacyjności oraz co zmieni się…

Autor: Anna Kowalczyk, 8 listopada 2026
A healthcare professional using a tablet indoors, wearing a white coat and stethoscope.
Fot. Tima Miroshnichenko / Pexels · Pexels License

Cyfryzacja ochrony zdrowia w Polsce oznacza przede wszystkim zastąpienie papierowych procedur systemami, które łączą pacjenta, placówkę i płatnika w jednej sieci danych. Tematem debaty na XXII Forum Rynku Zdrowia w Warszawie była odpowiedź na pytanie, czy ta przemiana przyniesie realne korzyści, zanim system dotknie kryzys kadrowy i finansowy.

Jakie elementy cyfryzacji są już planowane?

Cyfrowy system obejmuje kilka powiązanych narzędzi. Należą do nich e-rejestracja, e-kolejka, e-karta DILO oraz e-karta szczepień. Osobnym filarem są platforma DOM oraz e-konsylium, które mają umożliwić opiekę w miejscu zamieszkania pacjenta, bez konieczności częstych dojazdów do dużych ośrodków.

Najważniejszą datą jest 1 stycznia 2027 roku, od której ma obowiązywać e-karta DILO. Rok 2027 ma również przynieść intensywne wdrożenia nowych rozwiązań cyfrowych, dlatego placówki medyczne będą musiały przygotować się do zmian w krótkim czasie.

ElementPrzeznaczenieTermin lub dane z debaty
E-karta DILODokumentacja medyczna pacjentaObowiązywanie od 1.01.2027
E-rejestracjaZapisy na wizyty onlineZwiększa transparentność zapisów
E-karta szczepieńEwidencja szczepieńElement cyfryzacji
Platforma DOM i e-konsyliumOpieka blisko miejsca zamieszkaniaElement cyfryzacji
Standardy interoperacyjnościWymiana danych między systemamiWyznacza CeZ

Czy cyfryzacja obniży koszty leczenia?

Według wiceministra zdrowia Tomasza Maciejewskiego efekty cyfryzacji nie pojawią się natychmiast. Standardy interoperacyjności, które wyznacza CeZ, mogą w dłuższym horyzoncie przynieść oszczędności szpitali. Ich kluczowym efektem ma być ograniczenie liczby powtarzanych badań, bo lekarz zobaczy wyniki wykonane wcześniej w innej placówce.

Warto jednak pamiętać o skali wyzwania finansowego. Luka w budżecie NFZ w 2026 roku przekracza 10 mld zł, więc każda inwestycja w systemy informatyczne konkuruje z bieżącymi potrzebami płatnika.

Co z rezonansami i zbędnymi badaniami?

Przykład rezonansów kręgosłupa pokazuje, gdzie cyfrowa historia pacjenta może zadziałać najszybciej. Według danych przytoczonych w debacie 32% takich badań kończy się kontynuacją leczenia. Maciejewski zapowiedział plan ograniczenia zbędnych rezonansów dzięki dostępowi lekarzy do historii pacjenta.

Czy e-rejestracja skróci kolejki?

Opinie uczestników debaty są podzielone. Dyrektor USK w Poznaniu Stanisław Szczepaniak zwraca uwagę, że sama e-rejestracja nie zwiększy dostępu do leczenia. Jego zdaniem narzędzie poprawi natomiast przejrzystość zapisów, czyli pacjent będzie wiedział, jak wygląda kolejność i dostępne terminy. Prezes Pixel Technology Jakub Musiałek podkreśla z kolei, że e-rejestracja nie zwiększy liczby terminów. To rozróżnienie jest kluczowe: cyfrowy zapis to inna sprawa niż liczba lekarzy i godzin pracy.

Dlaczego model finansowania ma znaczenie?

Gałązka-Sobotka zwróciła uwagę, że Polska notuje bardzo dużą liczbę wizyt przypadających na mieszkańca. Jej zdaniem cyfryzacja wymaga zmiany modelu finansowania, bo bez tego placówki mogą nie mieć powodów, by zmieniać sposób pracy. Przykładem jest brak zainteresowania POZ-ów szczepieniami, wynikający z modelu finansowego, a nie z braku narzędzi.

Równolegle pojawia się ryzyko kryzysu płynności podmiotów leczniczych, jeśli wydajność będzie rosła szybciej niż przychody. Usługi ponad limit wykonane w styczniu zostaną rozliczone dopiero po ponad roku, w kwietniu, co pokazuje, jak wolno płynie gotówka w systemie.

Jakie bariery widzą dostawcy technologii?

Prezes Mednow Marcin Romanowski wskazuje, że podmioty medyczne nie są w pełni przygotowane do współpracy z systemem centralnym. Jako poważny problem wymienia też wykluczenie cyfrowe części pacjentów. Według niego cyfryzacja wymaga zmiany procesów w placówkach, a nie wyłącznie uruchomienia e-usług. Jak pisze w swoim materiale Rynek Zdrowia, Romanowski przekonuje: „system musi być dla człowieka, a nie człowiek dla systemu”.

Dyrektor Asseco Poland SA Rafał Czubik ocenia, że podmioty są gotowe „co do intencji”, ale mają mało czasu na wdrożenie. Postuluje doposażenie i dofinansowanie CeZ, który odpowiada za standardy.

Co to oznacza dla pacjentów i placówek?

Dla pacjenta najważniejsze jest to, że cyfrowa dokumentacja i historia leczenia mogą ograniczyć powtarzanie badań, a zapisy na wizyty staną się bardziej przejrzyste. Nie należy jednak spodziewać się szybkiej poprawy dostępu do specjalistów, jeśli równolegle nie zmienią się zasady finansowania i organizacja pracy. Placówki powinny już teraz sprawdzić gotowość systemów, przygotować personel na zmiany procesowe i zaplanować budżet na wdrożenia przed 2027 rokiem.

Na podstawie: Rynek Zdrowia. Tekst opracowany redakcyjnie.